Schenkingsregels Vlaanderen 2025: 5 jaar risicotermijn en wat je moet weten

Schenkingsregels Vlaanderen: 5-jaarrisicotermijn en de erfbelasting-hervorming van 2026

In dit artikel lees je welke belangrijke wijziging er sinds 1 januari 2025 geldt voor niet-geregistreerde schenkingen in Vlaanderen, en hoe die samenhangt met de hervorming van de erfbelasting die sinds 1 januari 2026 van kracht is. Je krijgt antwoord op vragen als: wat is de nieuwe risicotermijn, hoeveel erfbelasting kan een niet-geregistreerde schenking kosten, en hoe weeg je registreren tegen niet-registreren af in jouw situatie?

Wat is er veranderd sinds 1 januari 2025?

Sinds 1 januari 2025 is de zogenaamde verdachte periode bij niet-geregistreerde schenkingen verlengd van 3 naar 5 jaar. De verdachte periode is de termijn waarin een schenking alsnog in de nalatenschap wordt betrokken en met erfbelasting wordt belast, wanneer de schenker overlijdt vóór het verstrijken ervan (art. 2.7.1.0.5 Vlaamse Codex Fiscaliteit).

Concreet betekent dit: doe je een schenking zonder registratie of zonder notaris, en overlijd je binnen de 5 jaar na die schenking, dan wordt die schenking alsnog beschouwd als deel van je nalatenschap. De erfgenamen betalen dan erfbelasting op dat bedrag, volgens de tarieven die op het ogenblik van overlijden gelden.

Voor schenkingen gedaan vóór 1 januari 2025 blijft de oude termijn van 3 jaar van toepassing.

Met deze verlenging sluit Vlaanderen nauwer aan bij de logica in de andere gewesten en wil de decreetgever eigendomsoverdracht fiscaal bewuster maken.

Tijdlijn: voorbeeldscenario (schenking in rechte lijn)

Schenking van € 50.000 op 15 januari 2025, schenker overlijdt op 10 maart 2029. Het overlijden valt binnen de 5-jaartermijn (die loopt tot 15 januari 2030), dus is er erfbelasting verschuldigd op de niet-geregistreerde schenking.

Schenking van € 50.000 op 10 november 2024, schenker overlijdt op 15 december 2027. Deze schenking valt onder de oude 3-jaartermijn, die eindigde op 10 november 2027. Het overlijden ligt daarna, dus is er geen erfbelasting op de schenking verschuldigd.

Deze voorbeelden tonen hoe bepalend de exacte schenkingsdatum is voor de fiscale gevolgen bij een later overlijden.

Wat zijn de fiscale gevolgen?

Sinds 1 januari 2026 is de erfbelasting in rechte lijn (tussen partners, ouders en kinderen) vereenvoudigd van vijf naar drie schijven. De tarieven op het roerend en onroerend gedeelte samen zijn:

• 3% op de schijf tot € 50.000
• 9% op de schijf van € 50.000 tot € 250.000
• 27% op de schijf boven € 250.000

Voor de langstlevende partner geldt bovendien een verhoogde voetvrijstelling op het roerend vermogen: sinds 1 januari 2026 stijgt die van € 50.000 naar € 75.000. De gezinswoning blijft in rechte lijn vrijgesteld tussen partners.

Een niet-geregistreerde roerende schenking loopt dus vijf jaar lang het risico om bij overlijden alsnog tegen deze tarieven te worden belast. Een geregistreerde schenking van roerende goederen wordt daarentegen belast aan een vast schenkingstarief van 3% in rechte lijn en 7% voor alle andere personen, en valt daarna volledig buiten de nalatenschap. De verdachte periode speelt dan niet meer.

Voor de zijlijn (broers en zussen) en voor derden liggen de erfbelastingtarieven fors hoger dan in rechte lijn: zij lopen op tot 55%. Precies bij die categorieën, en bij grotere bedragen in rechte lijn, weegt registreren het zwaarst door.

Reken maar: registreren versus niet-registreren

Een concreet rekenvoorbeeld voor een schenking in rechte lijn, waarbij de schenker binnen de 5 jaar overlijdt en de schenking dus in de erfbelasting terechtkomt:

• Roerende schenking van € 50.000 — geregistreerd: 3% = € 1.500. Niet-geregistreerd en belast in de erfbelasting: 3% op € 50.000 = € 1.500. Op dit niveau is het resultaat gelijk, maar de zekerheid van registratie is een bijkomend voordeel.
• Roerende schenking van € 100.000 — geregistreerd: 3% = € 3.000. Niet-geregistreerd in de erfbelasting: 3% op de eerste € 50.000 (€ 1.500) + 9% op de volgende € 50.000 (€ 4.500) = € 6.000. Registreren is hier de helft goedkoper.
• Roerende schenking van € 250.000 — geregistreerd: 3% = € 7.500. Niet-geregistreerd in de erfbelasting: 3% op € 50.000 (€ 1.500) + 9% op € 200.000 (€ 18.000) = € 19.500. Het verschil loopt op tot € 12.000.

De kernboodschap: hoe hoger het geschonken bedrag, hoe groter het fiscale voordeel van een tijdige registratie tegen 3%. Deze berekeningen houden geen rekening met andere schenkingen of erfdelen die de schijven kunnen doen oplopen; laat je situatie steeds concreet doorrekenen.

Vergelijking: geregistreerd versus niet-geregistreerd schenken

Veelgestelde vragen (FAQ)

Geldt de 5-jaarregel voor alles?

Neen, alleen voor roerende schenkingen die je niet laat registreren. Onroerende goederen moeten sowieso via een notaris en worden altijd geregistreerd; daar speelt de verdachte periode niet.

Wat zijn roerende schenkingen?

Roerende schenkingen zijn giften van verplaatsbare goederen, zoals geld, aandelen, juwelen, kunstwerken of meubels. Ook een schenking van aandelen van je vennootschap valt hieronder, met eigen aandachtspunten.

Wat met schenkingen uit 2024 of eerder?

Die vallen onder de oude regeling met een verdachte periode van 3 jaar. Aan reeds gedane schenkingen van vóór 1 januari 2025 verandert er dus niets.

Moet ik altijd naar de notaris?

Niet noodzakelijk voor roerende schenkingen. Registratie kan via een notaris, maar ook rechtstreeks door het schenkingsdocument ter registratie aan te bieden bij het bevoegde registratiekantoor.

Wat is voordeliger: schenk- of erfbelasting?

In rechte lijn bedraagt de schenkbelasting op roerende goederen een vast tarief van 3%, terwijl de erfbelasting in rechte lijn oploopt tot 27% op de schijf boven € 250.000. Voor de zijlijn en derden loopt de erfbelasting op tot 55%. Vooral bij grotere bedragen en bij schenkingen buiten de rechte lijn is registreren daardoor bijna altijd voordeliger, zoals de rekenvoorbeelden hierboven tonen.

Wat doe je best in jouw situatie?

Kleine schenking en jongere schenkers: niet-registreren kan een overweging zijn, maar blijf binnen wat je zelf financieel comfortabel vindt en houd rekening met de 5-jaartermijn.

Grotere bedragen of situaties met verhoogd risico (leeftijd, gezondheid): registreren is doorgaans verstandiger. Overweeg daarnaast bijkomende bescherming via clausules in de schenkingsakte, zoals een beding van terugkeer, een last of een vervreemdingsverbod.

Wat verandert er sinds 2026 nog meer aan de erfbelasting?

Naast de vereenvoudiging tot drie schijven in rechte lijn en de hogere voetvrijstelling voor de langstlevende partner, is de vroegere vriendenerfenis vervangen door de singlevermindering. Daarmee kan een erflater zonder partner of kinderen bij testament personen aanduiden die tot € 100.000 aan het verlaagde tarief (3% en 9%) erven, onder de decretale voorwaarden. Laat dit steeds toetsen op je concrete situatie.

Besluit

De verlengde risicotermijn en de hervormde erfbelasting maken de afweging tussen registreren en niet-registreren scherper dan vroeger. Wil je hierover zekerheid, of overweeg je een schenking in het kader van een vennootschaps- of holdingstructuur? Plan dan een adviesgesprek (€ 100 excl. btw per uur) waarin we jouw situatie concreet doorrekenen. Een overzicht van onze tarieven vind je op de Prijzen-pagina.

Achter dit platform staan de experten van Meesters Accountants, een ITAA-erkend kantoor dat je ook begeleidt bij complexere vragen over schenkingen, clausules en de impact van de 5-jaartermijn. Voor een gekwalificeerde intake of een adviesgesprek neem je contact op via www.meesters.be/contact.